काठमाडौँ, असोज १२ गते । देशभरिको २८ कारागारबाट ‘जेनजी’ प्रदर्शनका क्रममा १४ हजार ५४९ कैदीबन्दी भागेका थिए । यसमध्ये बिहीबारसम्म सात हजार ७३५ कैदीबन्दी फिर्ता आएका छन् ।
कारागार व्यवस्थापन विभागका निर्देशक चोमेन्द्र न्यौपानेका अनुसार हाल कारागारमा रहेका २९ हजार २१९ र बाल सुधारगृहतर्फ एक हजार ४२२ गरी ३० हजार ६४१ कैदीबन्दी रहेका छन् । जसमध्ये जेनजी आन्दोलनमा कारागारबाट १३ हजार ५८५ र सुधारगृहबाट ९६४ गरी जम्मा १४ हजार ५४९ कैदीबन्दी भागेका थिए । उहाँका अनुसार कारागारमा सात हजार ३९४ र बाल सुधारगृहमा ३४१ गरी सात हजार ७३५ कैदीबन्दी फिर्ता आएका छन् ।
कुन कारागारबाट कति भागे
काठमाडौँको जगन्नाथदेवल कारागारबाट ३३ सयभन्दा बढी कैदीबन्दी भागेका थिए । जगन्नाथदेवलका कारागार प्रमुख कृष्णप्रसाद चापागाँईका अनुसार हाल यस कारागारमा २२ सय ८१ जना कैदीबन्दी छन् । उहाँका अनुसार भदौ २३ र २४ गते जेनजी प्रदर्शनका क्रममा यस कारागारमा सामान्य क्षति पुगेको थियो ।
उहाँले भन्नुभयो, “भागेका कैदी आउनेक्रम जारी छ । यहाँ खासै आगजनी भएन, सामान्य तोडफोड भएको छ । कैदीबन्दीलाई कुनै पनि समस्या भएन ।” पक्राउ गरेर ल्याइएको भन्दा आफैँ फर्केर आउने कैदीबन्दीको सङ्ख्या बढी रहेको उहाँको भनाइ छ ।
जब, डिल्लीबजार कारागारमा जेनजी प्रदर्शनकारीले आकस्मिक आगो लगाए, तब यहाँका कैदीबन्दी केन्द्रीय कारागारमा सारिएको थियो । डिल्लीबजार कारागारका कार्यालय प्रशासक बाबुराम अर्यालले कारागारको पुननिर्माण पश्चात् उनीहरुलाई यही ल्याइने उहाँको भनाइ छ ।
अर्यालले भन्नुभयो, “जेनजी आन्दोलनका क्रममा डिल्लीबजारबाट कैदीबन्दी सेन्टर जेलमा सारिएको थियो । उहाँहरुलाई स्थानान्तरण गरेर फेरि यही ल्याउँछौं । यहाँ आकस्मिक आगलागी भएर त्यहाँ लगिएको हो ।” उहाँले डिल्लीबजारमा दुई सय २२ कैदीबन्दी रहेको जानकारी दिनुभयो ।
यसैगरी ललितपुरको नख्खु कारागारबाट १२ सय ७२ जना कैदीबन्दी भागेका थिए । कारागार व्यवस्थापन विभागका अनुसार अब नख्खुमा फिर्ता आउन बाँकी रहेका कैदीबन्दीको सङ्ख्या ५०७ रहेको छ ।
विभागका निर्देशक चोमेन्द्र न्यौपानेले भागेका कैदीबन्दीलाई फिर्ता आउन आव्हान गरिएको बताउनुभयो । कैदीबन्दी फिर्ता नआए कारागारबाट भागेको आरोपमा थप सजाय भुक्तान हुने उहाँको भनाइ छ ।
उहाँले भन्नुभयो, “उनीहरुलाई नियन्त्रणमा लिन र आउनका लागि हामीले आमन्त्रण गरेका थियौं । नेपाल प्रहरीले पनि आव्हान गरेको छ । कानुनमा तोकिएको जुन भुक्तान गरिराख्नुभएको छ, सजायअनुसार कारागारबाट भागेको आधारमा थप खप्टेर सजाय हुन्छ । यसकारण, तुरुन्त फर्कनुपर्ने हुन्छ ।”
उहाँले कारागारका सबैजसो कैदीबन्दीको नाम, ठेगाना लगायत सबै विवरण सुरक्षा निकाय, गृह मन्त्रालयमार्फत प्रहरी, नाकाहरुमा पठाइएको र खोजबिनको काय जारी रहेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “सबै जिल्ला, ईलाका कार्यालयमा प्रहरीले पक्राउ गरेर ल्याएपछि उनीहरुलाई थप सजाय हुन्छ । यसकारण, उहाँहरुलाई अझै पनि फर्कनका लागि आव्हान गरिरहेका छौं ।”
