तेस्रो आँखा
काठमाडौं । सर्लाहीको मलगंवा नगरपालिका– ९ घर भएकी राधा मौसी उमेरले ६ दशक पार गरिन् । समाजप्रति सेवा गर्ने भाव भने जवानै छ । अझै पनि वसन्तको पालुवा जस्तै पलाइरहेको छ उनको समाजसेवी भाव ।
तर, समाजले त्यो भावलाई कहिल्यै बुझेन, जानेन र सुनेन । त्यो तेस्रो लिंगी भएका कारण । त्यसलाई सुनाउन र बुझाउन चाहन्छिन्, राधा मौसी । त्योपनि, संसद्बाट ।
लैगिंक तथा यौनिक अल्पसंख्यक भएकै कारण समाजले तिरस्कारै तिरस्कार गरेको तितो अनुभव छ उनीसँग, ‘समाजले हामीलाई मान्छे मान्दैन, मान्छे हुँ भनेर सडकमा बोलिसक्यौँ । अब संसद्बाट बोल्नुछ ।’
राधा ‘हामी मान्छे नै हुँ’ भनेर साबित गर्नका लागि पनि उम्मेद्वारी दर्ता गराएको बताउँछिन् । कुरीतिले भरिपूर्ण बन्दै गएको हाम्रो समाज अहिले पनि यौनिक अल्पसंख्यक हौँ भनेर हिँड्ने परेकोमा उनी दुःखी छन् । त्यसकाविरुद्ध लड्ने उनको अठोट छ ।
अधिकारीहरुले राधाको नागरिकतामा परूष पहिचान दिए । नागरिकतामा छ, ‘महेन्द्र शाही तेली ।’ त्यो नाम नागरिकतामै सीमित छ । सबैले उनलाई राधा नै भनेर बोलाउँछन् र चिन्छन् । उनी पनि त्यहीँ चाहन्छिन् ।
राधा आफुलाई महिला भनेर उभ्याउछिन् । उनै राधा, नेपाल जनता पार्टीको तर्फबाट मधेश प्रदेशसभाका लागि सर्लाही क्षेत्र नम्बर २ (ख)बाट चुनाव लड्ने भएकी हुन् । ०७४ को स्थानीय चुनावमा मलगंवा नगरपालिका प्रमुखको उम्मेदवार समेत बनिसकेकी छन् राधा । यसपालि उनले नेजपाबाट प्रदेश सभाको उम्मेद्वारी दर्ता गराएकी छन् ।
निर्वाचन आयोगले दिएको जानकारी अनुसार, प्रतिनिधिसभातर्फ २ हजार ५२६, प्रदेशसभातर्फ ३ हजार ४७६ जनाले उम्मेद्वारी दर्ता गराएका छन् । जसमध्ये २ हजार २९१ पुरूषले उम्मेद्वारी गराउँदा २३५ महिलाले मात्रै उम्मेदवारी दर्ता गराएकी छन् ।
प्रदेशसभातर्फ पनि ३ हजार १७८ पुरूषले उम्मेद्वारी दिँदा २९७ महिलाले दिए । अन्य एकजना भित्र तिनै राधा मौसी पर्छिन् । जम्मा ६ हजार २ जना उम्मेदवार दर्ता गराएका छन् । ६ हजार मध्ये एक्ली हुनु राधा । चुनावमा आफ्नै मुद्दा बोकेकी छन् । कि, ‘हामी मान्छे नै हौँ । हामीलाई त्यस्तो व्यवहार चाहिन्छ । त्यसका लागि म चुनाव लड्दै छु ।’
संविधाको धाराहरुमा लैङ्गिक तथा अल्पसंख्यक व्यक्तिलाई राज्यको विभिन्न तहमा सहभागी हुने व्यवस्था गरेको छ । तर, ठूला भनिएका दलहरुले त्यसलाई ठाडै गरे पनि राधा मौसी सानो दलबाट चुनाव लड्न लागेकी हुन् ।
